Ngày 14/01/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 366/2025/NĐ-CP quy định về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, với nhiều nội dung mới quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nhà nước và vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước.
1.Phạm vi và hình thức đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp
Nghị định 366/2025/NĐ-CP quy định rõ các hình thức đầu tư vốn nhà nước, bao gồm:
- Đầu tư vốn để thành lập doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.
- Bổ sung vốn điều lệ cho doanh nghiệp 100% vốn nhà nước.
- Bổ sung vốn, góp vốn, mua cổ phần tại công ty cổ phần, công ty TNHH có hoặc chưa có vốn nhà nước
2.Các lĩnh vực Nhà nước đầu tư để nắm giữ 100% vốn điều lệ
Theo Nghị định 366/2025/NĐ-CP, Nhà nước chỉ đầu tư thành lập doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ trong các lĩnh vực trọng yếu sau:
2.1. Doanh nghiệp cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích thiết yếu
- Quản lý, khai thác hệ thống kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị do Nhà nước đầu tư.
- Điều hành giao thông vận tải đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị.
- Dịch vụ không lưu, dịch vụ thông báo tin tức hàng không, dịch vụ tìm kiếm – cứu nạn.
- Bảo đảm an toàn hàng hải (không bao gồm nạo vét, duy tu luồng hàng hải công cộng).
- Bưu chính công ích; duy trì, quản lý mạng bưu chính công cộng.
- Xuất bản (không bao gồm lĩnh vực in và phát hành xuất bản phẩm).
- Hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp theo quy định của Chính phủ.
- Hoạt động bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật về đầu tư công.
- Quản lý, khai thác công trình thủy lợi (trừ công trình thủy lợi nhỏ, thủy lợi nội đồng), kè đá lấn biển.
- Trường hợp khác theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
2.2. Doanh nghiệp phục vụ quốc phòng, an ninh
- Doanh nghiệp trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh theo quy định của Chính phủ.
- Doanh nghiệp hoạt động tại địa bàn trọng yếu về quốc phòng, an ninh theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ trên cơ sở đề nghị của cơ quan đại diện chủ sở hữu.
3.Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp
Nghị định quy định chi tiết về quản lý vốn nhà nước tại:
- Doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.
- Doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ trên 50% đến dưới 100% vốn điều lệ.
Các nội dung quản lý bao gồm: chiến lược phát triển, kế hoạch kinh doanh, huy động vốn, đầu tư, chuyển nhượng vốn, phân phối lợi nhuận, bảo toàn và phát triển vốn nhà nước.
4.Phân công, phân cấp thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu
Nghị định làm rõ việc phân công, phân cấp giữa:
- Thủ tướng Chính phủ
- Cơ quan đại diện chủ sở hữu nhà nước
- Hội đồng thành viên hoặc Chủ tịch công ty
nhằm nâng cao trách nhiệm, hiệu quả quản lý và giám sát vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
5.Ý nghĩa của Nghị định 366/2025/NĐ-CP
Việc ban hành Nghị định 366/2025/NĐ-CP góp phần:
- Hoàn thiện khung pháp lý về đầu tư, quản lý vốn nhà nước.
- Tập trung vốn vào các lĩnh vực then chốt, thiết yếu.
- Nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước.
- Bảo đảm vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
